fbpx

Jak wybrać formę opodatkowania?

Aby założyć działalność gospodarczą, musisz zdecydować między innymi, jaką formę opodatkowania wybrać. Nie wiesz jakie są opcje? Nie wiesz, która z nich będzie dla Ciebie najlepsza? Przeczytaj ten wpis i dowiedz się, co w trawie piszczy.

Co to jest forma opodatkowania?

Forma opodatkowania oznacza sposób, w jaki będziesz opodatkowywać swoje dochody. Jako właściciel działalności gospodarczej masz obowiązek odprowadzać podatek od osiąganych przez Ciebie dochodów. Co to jest dochód i jak go wyliczyć, przeczytasz w tym wpisie.

Możesz jednak wybrać jedną z czterech dostępnych opcji pod kątem tego, która będzie dla Ciebie najbardziej korzystna. Jakie są opcje? Przeczytasz poniżej.

Skala podatkowa (opodatkowanie na zasadach ogólnych)

Podstawowa i najpopularniejsza forma opodatkowania. Twoje dochody będą automatycznie opodatkowane w ten sposób, chyba że wybierzesz inną formę – wtedy należy to zgłosić do Urzędu Skarbowego.

Podatek według skali podatkowej odprowadza się od dochodu, czyli przychodów pomniejszonych o koszty. 

Stawki podatku wynoszą:
  • 17% do kwoty 85 528 zł (minus kwota zmniejszająca podatek)
  • 32% nadwyżka nad kwotą 85 528 zł (minus kwota zmniejszająca podatek)

Kwota zmniejszająca podatek jest uzależniona od wysokości dochodu. Ile wynosi w  2020 roku sprawdzisz tutaj.

Obowiązek prowadzenia Księgi Przychodów i Rozchodów

Wybierając tą formę opodatkowania masz obowiązek prowadzić Księgę Przychodów i Rozchodów, gdzie będziesz ewidencjonować swoje przychody oraz koszty. Im wyższe koszty w firmie – tym mniejszy podatek do zapłacenia. Możesz mieć nawet taką sytuację, że będziesz mieć tak wysokie koszty (stratę), że nie zapłacisz podatku.

Zaliczki na podatek dochodowy

Musisz również płacić zaliczki na podatek dochodowy miesięcznie lub kwartalnie. Wariant kwartalny jest dostępny dla małych podatników (osoby rozpoczynające działalność, lub nie przekraczające 2 mln euro ze sprzedaży w roku poprzednim).

Ulgi i odliczenia

Rozliczając się według skali podatkowej możesz skorzystać z większości ulg i odliczeń podatkowych, np. z tytułu wydatków na internet, czy darowizn (o darowiźnie przeczytasz w tym wpisie). Masz również możliwość rozliczania się wspólnie z małżonkiem. 

Działalność nierejestrowana jest opodatkowana skalą podatkową

Jeśli chcesz prowadzić działalność nierejestrowaną, to jest ona opodatkowana właśnie skalą podatkową i nie możesz wybrać innej opcji. 

forma opodatkowania

Podatek Liniowy

Podatek liniowy oznacza jedną stawkę podatkową 19% niezależnie od wysokości osiąganych dochodów. Jest to więc dobra opcja dla osób, które przewidują, że ich dochody przekroczą w ciągu roku kwotę 85 528 zł, co w przypadku skali podatkowej oznacza opodatkowanie stawką 32%. 

W tym przypadku opodatkowaniu również podlega dochód, a więc przychody pomniejszone o koszty. Przy opodatkowaniu liniowym również musisz prowadzić Księgę Przychodów i Rozchodów.

Podatek liniowy tylko dla dochodów z działalności gospodarczej

Podatek liniowy jest możliwy wyłącznie dla dochodów z działalności gospodarczej. Oznacza to, że jeśli dodatkowo osiągasz dochody np. z umowy o pracę, albo działalności nierejestrowanej, które są opodatkowane skalą podatkową – to musisz te dochody rozdzielić i złożyć dwa odrębne zeznania podatkowe.

Uwaga na współpracę z byłym pracodawcą!

Jeśli w ramach działalności gospodarczej chcesz nawiązać współpracę z obecnym lub byłym pracodawcą, z którym łączyła Cię umowa o pracę – to tracisz możliwość rozliczania się według podatku liniowego.

Nie skorzystasz z prawa do większości ulg i odliczeń

W przeciwieństwie do opodatkowania według skali podatkowej, nie masz możliwości skorzystania z ulg np. na internet. Będąc na podatku liniowym, możesz odliczyć jedynie darowizny przekazane na rzecz kształcenia zawodowego (w formie materiałów dydaktycznych lub środków trwałych).  Nie możesz również rozliczać się razem z małżonkiem. 

faktura

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych 

Jest to uproszczona forma opodatkowania przeznaczona dla małych przedsiębiorstw. W ramach tej formy nie musisz prowadzić Księgi Przychodów i Rozchodów. Musisz jednak prowadzić ewidencję przychodów. Oznacza to więc, że podatek płacisz od przychodów – nie pomniejszasz ich o koszty. Jest to więc spory minus dla osób, które ponoszą duże koszty w swojej firmie. 

Od przychodu możesz natomiast odliczyć:
  • stratę z lat ubiegłych,
  • zapłacone składki na ubezpieczenia społeczne,
  • wpłaty na indywidualne konto zabezpieczenia emerytalnego dokonane w roku podatkowym,
  • wydatki na cele rehabilitacyjne (tzw. ulga rehabilitacyjna),
  • wydatki na Internet (tzw. ulga internetowa),
  • darowiznę na określone cele.

Przy tej formie opodatkowania nie ma również możliwości rozliczania się wspólnie z małżonkiem 

Kto może wybrać ryczałt? 

Według informacji ze strony https://www.biznes.gov.pl/pl/firma/podatki-i-ksiegowosc/chce-rozliczac-pit/co-powinienes-wiedziec-zanim-zaczniesz-placic-pit/ryczalt-od-przychodow-ewidencjonowanych

“Ryczałt mogą opłacać podatnicy, którzy rozpoczną prowadzenie działalności gospodarczej i wybiorą tę formę opodatkowania, a jeżeli ją już prowadzili, mogą ją wybrać, jeżeli ich przychody w poprzednim roku nie przekroczyły równowartości 250 000 euro (zgodnie z kursem euro ogłaszanym przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy).”

Kto nie może wybrać ryczałtu?

Tej formy opodatkowania nie mogą wybrać jednak osoby osiągające przychody z:

  • prowadzenia aptek,
  • działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów),
  • prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym (lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, tłumaczy oraz nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny),
  • działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,
  • działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych.

Pełen wykaz usług, których świadczenie wyłącza z możliwości opodatkowania ryczałtem znajdziesz w tej ustawie, na stronie 66.

Stawki podatkowe

Ryczałt ma wiele stawek (2%, 3%, 5,5%, 8,5%, 10%, 12,5%, 17% i 20%), które są zależne od rodzaju wykonywanej działalności. Część z nich jest naprawdę niskich i dla tych przedsiębiorców, którzy mogą korzystać z niższej stawki będzie to faktycznie opłacalna forma.

Kto na przykład może skorzystać z niższych stawek?

Stawka 8,5% jest liczona od przychodów m.in. z działalności usługowej. 

Stawka 3,0% jest liczona od przychodów m.in. z działalności usługowej w zakresie handlu – czyli na przykład sklepy internetowe. 

Pełen wykaz stawek i usług, których dotyczą znajdziesz w ustawie: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19981440930/U/D19980930Lj.pdf od strony 14.

Karta podatkowa

Karta podatkowa 

Karta podatkowa jest najprostszą formą rozliczania podatku dochodowego. Polega ona na tym, że płaci się stałą kwotę podatku, niezależnie od wysokości osiąganych dochodów. Kwota podatku do zapłaty jest z góry określona i zależy od rodzaju oraz wielkości prowadzonej działalności.

Nie każdy może wybrać kartę podatkową

Nie jest to opcja dla wszystkich. Wykaz działalności uprawnionych do korzystania z karty podatkowej znajdziesz tutaj.

Stawka podatku

Wysokość podatku jest również zależna od liczby pracowników oraz od wielkości miejscowości, w której jest prowadzona działalność. Odsyłam do obwieszczenia na rok 2020, w którym wymienione są usługi, wraz z odpowiednimi stawkami: http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WMP20190001141/O/M20191141.pdf Taki dokument jest wydawany co roku przez Ministra Finansów. 

Płacisz podatek niezależnie od dochodów

Tak jak w przypadku ryczałtu, tutaj również nie uwzględnia się poniesionych przez Ciebie kosztów. Ponadto podatek jest stały, a więc w przypadku, gdy nie masz dochodów, wciąż musisz zapłacić podatek – nie są to jednak wielkie kwoty.

Uproszczona księgowość

Nie masz obowiązku prowadzenia Księgi Przychodów i Rozchodów. Ponieważ stawka podatku jest stała, nie musisz również prowadzić ewidencji przychodów. Masz jednak obowiązek wystawiać na żądanie klienta rachunki i faktury potwierdzające sprzedaż towarów lub wykonanie usług, oraz przechowywać kopie tych dokumentów przez kolejne 5 lat. 

Przy tej formie opodatkowania nie ma również możliwości rozliczania się wspólnie z małżonkiem 

Jak wybrać najlepszą opcję dla siebie?

  • Zastanów się, jak duże przychody będziesz osiągać w ciągu roku. Jeśli będą one duże, to skala podatkowa może nie być dla Ciebie opłacalna. 
  • Zastanów się, jak duże koszty będziesz ponosić w swojej firmie. Jeśli planujesz duże inwestycje, to wybierając ryczałt lub kartę podatkową, nie będziesz mieć możliwości odliczenia tych kosztów od przychodów.
  • Zastanów się, co jest dla Ciebie istotne. Jeśli na przykład chcesz rozliczać się wspólnie z małżonkiem, to taką opcję masz tylko przy skali podatkowej. Jeśli chcesz korzystać z ulg i odliczeń, to również skala podatkowa jest w tym przypadku najlepsza.
  • Zastanów się, jak skomplikowaną dokumentację chcesz prowadzić. Jeśli i tak zamierzasz oddać te sprawy księgowej, to nie ma to dla Ciebie większego znaczenia. Natomiast, jeśli chcesz prowadzić księgowość samodzielnie, to może łatwiej będzie Ci z ograniczoną księgowością karty podatkowej, niż z Księgą Przychodów i Rozchodów. 

zamiana formy opodatkowania

Zrób uproszczoną kalkulację 

Wypisz jakie stawki możesz stosować w ramach tych czterech form opodatkowania i policz, ile zapłacisz przy każdej z opcji. Aktualne kwoty składki ZUS znajdziesz tutaj. Jednakże dla celów takiej prostej kalkulacji, możesz to sobie zaokrąglić i nie liczyć co do grosza. 😉

Przykład

Dla przykładu weźmy pod lupę działalność Fryzjerki Joanny.

Uproszczona prognoza dla Joanny jest taka:

  • 80 000 zł przychodów
  • 20 000 zł kosztów
  • dla uproszczenia 2800 zł rocznie na ubezpieczenie społeczne
  • dla uproszczenia 3730 zł rocznie na ubezpieczenie zdrowotne
  • 525,12 zł kwota zmniejszająca podatek

1. Skala podatkowa

80 000 – 20 000 = 60 000 zł dochodu

60 000 – 2800 (ubezpieczenie społeczne) = 57 200 zł dochodu do opodatkowania

57 200 x 17% – 525,12 = 9198,88 zł

9198,88 – 3730 (ubezpieczenie zdrowotne) = 5468,88 zł podatku do zapłaty

2. Podatek liniowy

80 000 – 20 000 = 60 000 zł dochodu

60 000 – 2800 (ubezpieczenie społeczne) = 57 200 zł dochodu do opodatkowania

57 200 x 19% = 10 868 zł 

10 868 – 3730 (ubezpieczenie zdrowotne) = 7138 zł podatku do zapłaty

3. Ryczałt

Stawka dla zakładu fryzjerskiego wynosi 8,5%.

80 000 – 2800 (ubezpieczenie społeczne) = 77 200 zł przychodu do opodatkowania

77 200 x 8,5% = 6562 zł

6562 zł – 3730 (ubezpieczenie zdrowotne) = 2832 zł podatku do zapłaty

4. Karta podatkowa

Stawka dla zakładu Joanny, który obsługuje tylko kobiety, zatrudnia 2 osoby i znajduje się w miejscowości powyżej
50 000 = 573 zł miesięcznie 

12 miesięcy x 573 zł = 6876 zł 

6876 – 3730 (ubezpieczenie zdrowotne) = 3146 zł podatku do zapłaty

Podsumowując najlepszą opcją dla Joanny będzie w tym przypadku ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. 

jak kontrolować finanse

Czy można zmienić formę opodatkowania?

Formę opodatkowania (jeśli chcesz wybrać inną niż skala podatkowa) należy wskazać w trakcie rejestracji firmy w CEIDG. 

Jeśli chcesz ją zmienić później, to należy zaktualizować wpis w CEIDG. Należy to zrobić do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik osiągnął pierwszy przychód lub do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód został osiągnięty w grudniu roku podatkowego. Czyli przykładowo: jeśli pierwszy przychód w nowym roku podatkowym osiągnięto 12 marca, to zmiany należy dokonać do 20 kwietnia.

Inaczej jest w przypadku karty podatkowej – zmianę tej formy opodatkowania można zgłosić tylko do 20 stycznia nowego roku. 

Chcesz lepiej ogarniać swoje finanse i rozumieć o czym mówi Twoja księgowa? Pobierz Finansłownik – zbiór 27 pojęć, które warto znać, gdy prowadzisz firmę.